U bent hier

STROOMOPWAARTS - Tijdloze erotiek

Openbaar Kunstbezit Vlaanderen Jean Schwind

 

In de rubriek STROOMOPWAARTS verkent Tamara Beheydt de Belgische hedendaagse kunst. Haar oog valt op kunstenaars die, klimmend naar de top, tegen de stroom in durven gaan: met verrassende onderwerpen, met vernieuwende technieken of met pertinente vragen. Deze maand: Jean Schwind bij PLUS-ONE Gallery.

 

In coronatijden is een galerijbezoek natuurlijk niet mogelijk, maar dat wil niet zeggen dat een kunstenaar als Jean Schwind geen aandacht moet krijgen. We voorzien dit artikel van extra beeldmateriaal om zijn werk ook van thuis uit te ontsluiten.

 

Is het wat onconventioneel om in deze rubriek over jonge, opkomende kunstenaars iemand te bespreken die al 35 jaar overleden is? Wellicht wel. Onconventioneel is echter ook het relatief kleine oeuvre van Jean Schwind (1935-1985), een Belgische kunstenaar die meer erkenning verdient. 

 

 

Jean Schwind, die geboren werd als Jean Warie, had geen typische loopbaan voor een kunstenaar. Zijn vader was architect, maar Schwind studeerde Romaanse talen aan de universiteit van Gent. Aan het einde van de jaren 1960 werd hij uitgever van kunstboeken, en richtte hij mee een galerie op in Brussel: Fitzroy. Daar toonde hij in 1969 voor het eerste zijn kunst. Hij exploreerde de kunstwereld nog even verder, tot hij in 1976 alweer besloot zijn carrière te beëindigen – met een nep bericht over zijn eigen overlijden.  

 


  
One night only

PLUS-ONE Gallery toont een reeks erotische werken op papier van Schwind. Ze hebben verschillende formaten en thema’s, maar allemaal zijn ze in een diep en gloeiend rood geschilderd. De grotere werken tonen verschillende menselijke figuren op het voor- en achterplan, met elkaar verweven in erotische houdingen en seksuele praktijken. 

 

De kleinere werken zijn veel subtieler en eenvoudiger. Op zijn kleinere formaten tekent Schwind (geabstraheerde) geslachtsdelen, maar ook visualisaties van lichamelijke stoffen, zoals urine en sperma, en inwendige lichaamsdelen, zoals het schaambeen. Van anatomische kennis getuigen deze tekeningen niet; de guitige lijnen stralen een puur plezier uit – vreugde die de kunstenaar vindt in het creëren, maar misschien ook wel in de lust. 

 

 

Zowel de grote surrealistische orgieën als de kleinere werken zijn fris, hedendaags in die zin dat geen taboe of eufemisme hen tegenhoudt. Schwind schildert lichamen zoals ze zijn: niet anatomisch correct, maar zacht, puur, begeerd en af en toe vunzig. De weergave van seks op een esthetische manier, noch een klinisch bewaren van de goede zede is aan de kunstenaar besteedt. Het gaat hem om verlangen, passie en extase. Genders zijn niet van belang, wel lichamen die elkaar begeren. En soms gaat het ook verder, want niet elk geschilderd geslachtsdeel is noodzakelijk verbonden aan een lichaam. Alles komt samen in een droomachtige, ijlende dans. 

 

 

In 1970 toonde Schwind deze reeks werken voor het eerst aan een publiek; in een tentoonstelling van één enkele avond. In die tijd was censuur niet zeldzaam. Hoe vooruitstrevend de cultuur van de jaren 1970 ook was; zijn tekeningen zijn gedurfd, en behoren zeker niet tot wat in de algemene opinie als ‘Kunst’ benoemd werd. Misschien nog steeds niet. Hun oprechtheid en het gebruik van slechts één kleur geeft hen een avant-garde, hedendaagse uitstraling, die 50 jaar geleden wellicht nog geen weerklank vond. Geen enkel aspect van deze werken plaatst hen zichtbaar in de vorige eeuw: ze zijn tijdloos. 

 

Jean Schwind, Provocations Part I: Erotic Works loopt tot 26 april bij PLUS-ONE Gallery, Léon Stynenstraat 21, Antwerpen. 


http://www.schwindfoundation.org
https://plus-one.be/exhibitions/oeuvres-erotiques-de-j-s 

 


Sneakers

Tamara Beheydt

Tamara Beheydt (°1991, Antwerpen) studeerde in 2014 af als Master in de Kunstwetenschappen en in 2015 als Bachelor in de Wijsbegeerte. Tijdens haar studies specialiseerde ze zich in kunstkritiek en het beschouwen van hedendaagse kunst. Vanuit die passie publiceert Tamara frequente journalistieke bijdragen over kunst in De Tijd, HART, Kunstletters, Openbaar Kunstbezit Vlaanderen, e.a. Ze schrijft ook tentoonstellingsteksten en portfolioteksten voor kunstenaars. Vanuit haar professionele ervaring als galerieassistente, collectiebeheerder en als assistente van onafhankelijke curator Joanna De Vos heeft ze een diepgaande kennis van de Belgische en internationale hedendaagse kunstscène.

www.tamarabeheydt.com