U bent hier

Roger Ballen - The Theatre of the Ballenesque

Openbaar Kunstbezit Vlaanderen okv Roger Ballen

 

Wie rationaliteit in de beelden van Roger Ballen wil terugvinden, zal goed moeten zoeken. Met zijn tentoonstelling Theatre of the Ballennesque neemt hij de kijker mee op een absurde reis waarin alles kan. Hoofdthema van zijn tentoonstelling is de outsider. Niet alleen fotografeert Ballen outsiders, ook zijn tentoonstelling is verre van alledaags.

 

Wat meteen opvalt, is de verscheidenheid aan materiaal. Ballen zoekt grenzen op en gaat voorbij het medium fotografie. Hij neemt in zijn foto’s eveneens tekeningen, schilderijen en beeldhouwwerken op. Voor een aantal van zijn foto’s ging hij een samenwerking aan met kunstschilder en beeldhouwer Ronny Delrue. In die beelden lijken foto en tekening naadloos in elkaar over te gaan. De figuren lijken een 3D-dimensie te ontwikkelen, en bespringen je als het ware. De samenwerking tussen Delrue en Ballen vormt onder de noemer Correspondances trouwens een tentoonstelling binnen een tentoonstelling in het Ballenuniversum in de CENTRALE. 
 

 

Atonement, 2019 © Roger Ballen, in collaboration with Ronny Delrue and Marguerite Rossouw


Roger Ballen is een van de belangrijkste fotografen van zijn generatie, met meer dan 300 solotentoonstellingen op zijn naam sinds 1981 en werk dat werd tentoongesteld in Tate Britain in Londen en het MoMA in New York. Hoewel de foto’s van Ballen in zwart-wit getrokken zijn, gaat het onderwerp ervan aan alle dualiteit voorbij. Steeds wordt er een schemerzone opgezocht tussen licht en donker, schoonheid en lelijkheid, illusie en desillusie, droom en realiteit. Een terugkerende schemerzone is die tussen mens en dier. Terwijl de vergankelijkheid van de mens duidelijk aanwezig is in de fotografie, lijken de geportretteerde dieren net een energetische schoonheid en onsterfelijkheid uit te stralen. 


Naast fotografie is de tentoonstelling ook voorzien van installaties. Er valt moeilijk naast het poppenorkest te kijken dat een deel van de hoofdruimte inneemt. Ook die installatie geeft de schermzone tussen mens en dier weer. Door het orkest te laten leiden door een aap, lijkt Ballen de gecultiveerde geveinsdheid van de mens centraal te stellen. Hij gebruikt kunst met een ironische knipoog om aan te tonen dat we ons als directe afstammeling, niet cultureel verheven hoeven te voelen ten opzichte van dieren. 

 

Roger Ballen – The Theatre of the Ballenesque, CENTRALE for contemporary art © Philippe De Gobert

 

Ook in de keuze van zijn fotografiesubjecten gaat Ballen geen uitdaging uit de weg. De Amerikaanse fotograaf woont reeds een dertigtal jaar in Zuid-Afrika. In een land waar de gevolgen van het apartheidsregime blijven nazinderen, waagt hij zich aan het in beeld brengen van de gemarginaliseerde blanke. In zijn excentriciteit, verrast het niet dat Ballen de al even excentrieke, Zuid-Afrikaanse band Die Antwoord van beeldmateriaal voorzag voor de clip van hun nummer I Fink U Freeky. Ook die video-installatie is in de tentoonstelling terug te vinden. 

 

Ballen neemt de kijker mee in een absurdistisch theater. Met een gevoel van onbehagen dat niet te onderdrukken is, waag je je in een nachtmerrie waaruit je met plezier nog enige tijd niet wil ontwaken.

 

Memento Mori, 2012 © Roger Ballen

 

Artikelfoto: Roger Ballen – The Theatre of the Ballenesque zicht 9, CENTRALE for contemporary art © Philippe De Gobert

 

Louise D'Eer

Louise volgde fotografie aan de Academie voor Beeldende Kunst Gent.  Ze is actief als fotografe op culturele evenementen zoals Memento Woordfestival in Kortrijk en fotografeert muziekprojecten. Daarnaast is ze als doctoraal onderzoeker verbonden aan de onderzoeksgroep Zorg rond Levenseinde  aan de VUB en UGent. In fotografie probeert Louise maatschappelijke thema's te verbinden met beeld. Naar dit aspect gaat ze op zoek in de fototentoonstellingen die ze bezoekt.